ترمومتر چیست و کاربرد ترمومتر کدام است؟
مرجع تجهیزات اندازه گیری ایران

ترمومترهای دیجیتالی پرتابل (Portable Digital Thermometer) جهت اندازه گیری و تست دما استفاده می شود. ترمومترهای دیجیتال در نگاه اول مشابه مولتی متر می باشند. این ترمومترها مجهز به یک یا چند ورودی برای سنسور دما (ترموکوپل نوع K، J، Pt100و…) می باشند و دارای صفحه نمایشگر دیجیتال برای نمایش دما به درجه سانتیگراد یا فارنهایت می باشند. ویژگی این مدل از ترمومترها قابل حمل بودن و امکان تست چندین نمونه دما در مکان ها و زمان های مختلف می باشد. در حالی که سنسورهای دمایی مانند Pt100 به تنهایی در مکانی ثابت می شوند و تنها دمای همان نقطه را می دهند. این ترمومترها قابلیت اندازه گیری دما هم زمان از دو نقطه تا 12 نقطه را دارد. ترمومتر دیجیتال کاربردهای زیادی دارد و تقریبا در تمامی صنایع مورد استفاده قرار میگیرد. اساس کار این نوع ترمومترها از طریق نیمه رسانا ها است. سنسور این ترمومترها نوعی نیمه رسانا است که درصورت تغییر دمای آن، مقاومتش تغییر کرده و در نتیجه ی این تغییر مقاومت، جریان عبوری از آن نیز تغییر می کند که با کمک آن، می توان دمای محیط را اندازه گیری کرد. ترمومترهای دیجیتال در یخچال ها، اتو خانه، کولرهای جدید و غیره کاربرد دارند.

دماسنج معمولی یا ترمومتر انبساطی (expansion thermometer):

ترمومتر انبساطی معمولا با عنوان دماسنج جیوه ای (mercury thermometer) گفته می شود و عمدتا ترمومتر محیطی محسوب می شود. این نوع ترمومترها از يك لوله ی باریک مخزن به شکل كروی يا استوانه ای تشکيل شده است كه درون آن با مايعی عمدتا از جنس جيوه يا الکل پر شده است. این مایع که به آن مايع دماسنجی گفته می شود، در اثر گرما منبسط شده و سطح آن درون لوله مطابق با قانون انبساط سطحی مایعات بالا می رود. در این نوع ترمومترها دیواره ی مخزن دماسنج را عمدتا بسيار نازک می سازند تا تبادل گرما بين مايع با محيط بيرون به آسانی و به سرعت صورت گیرد. هر چه لوله ی دماسنج باريك تر، ضخامت ديواره ی مخزن آن نازک تر و حجم مخزن و مايع درون دماسنج بيشتر باشد، دماسنج دقيق تر خواهد بود.

ترمومتر الکلی:

اساس کار این نوع ترمومترها هم مانند ترمومتر جیوه ای است، اما با این تفاوت که به جای جیوه از الکل استفاده می کند. ترمومتر الکلی بیشتر در آزمایشگاه ها مورد استفاده قرار می گیرد. معمولا این دماسنج ها برای بازه ی دمایی 0 تا 100 درجه سانتی گراد مورد استفاده قرار می گیرند. دماسنج های الکلی خطر کمتری از نظر سمیت نسبت به دماسنج های جیوه ای دارند و همین هم آنها را به گزینه مناسبی برای این کار تبدیل کرده است.

ترمومتر گازی یا دماسنج گازی (gas thermometer):

در ترمومترهای گازی، مقداری گاز در مخزنی با حجم ثابت قرار دارد و فشار این گاز توسط يك فشارسنج به صورت مداوم اندازه گيری و كنترل می شود. با افزايش دمای گاز، به صورت مستقیم فشار گاز هم افزايش پیدا می کند. اگر اين دماسنج به خوبی درجه بندی شود، با اندازه گيری فشار در هر لحظه، می توان میزان دما را در آن لحظه نیز اندازه گیری کرد.

دماسنج ترموکوپلی یا ترمومتر ترموکوپلی (thermocouple thermometer):

ترمومتر ترموکوپلی در دسته ی ترمومتر تماسی قرار می گیرد. این دماسنج تماسی كه بر اساس پديده ی ترموالکتريک ساخته شده است. طبق اين پديده، اگر دو سر دو رشته ی سيم هادی نازک غير هم گون مانند مس و آهن را به يکديگر متصل كنيم و دو سر انتهايی سیم ها را به يك ميلی آمپرمتر متصل کنیم، با گرم كردن نقطه ی مشترک اتصال دو سيم، در مدار جريان الکتريکی کوچک و اختلاف پتانسیل به وجود می آيد كه مقدار این جریان به جز مقاومت مدار و جنس سيم ها به دمای اعمالی به محل اتصال مشترک آن دو نیز وابسته است. برای اندازه گيری دقيق تر دما می توان دو ميله ی فلزی غير هم گون را از يك سر به هم جوش داد، سپس يكی از سرهای انتهایی مجموعه را به يك دمای ثابت مثلاً دمای صفر درجه مخلوط آب و يخ در حال تعادل و سر انتهایی ديگر را به دمای مجهول تحت اندازه گیری متصل كرد.

پیرومتر یا آذرسنج یا تف سنج (pyrometer):

ترمومتر غیر تماسی برای اندازه گيرى دمای فراتر از گستره ی دمايی دماسنج های ترموكوپلی به کار گرفته می شود. ترمومتر غیر تماسی معمولا برای اندازه گیری دمای كوره های ذوب فلزات استفاده می شود. پایرومترها یا پیرومترها با اسامی دیگری همچون دماسنج غير تماسی، تف سنج يا آذرسنج نیز شناخته می شوند. ساده ترین نوع پیرومترها از يك تلسکوپ مخصوص ساخته شده اند كه درون آن يک لامپ رشته ای (لامپ تنگستنی) كوچک و فيلتری به رنگ قرمز قرار داده شده است. نحوه ی استفاده از پیرومتر به این شکل است که آن را به طرف كوره يا هر جسم ديگری كه قصد اندازه گيری دمای آن را دارند، نشانه گیری می کنند و از پشت لنز تلسکوپ به آن جسم نگاه می كنند. در ابتدا رشته ی درون لامپ با رنگ تیره بر روی زمينه ی روشن كوره دیده می شود، با عبور جريان برق از درون رشته ی تنگستنی لامپ و تنظيم آن به وسيله ی تغيير مقاومت پتانسیومتر، رنگ و روشنایی رشته را با روشنايی زمينه کوره طبیق داده تا رشته از ديد ناظر ناپديد گردد. با یک درجه بندی متناسب بر روی رئوستا می توان از اين نوع ترمومترها برای اندازه گيری دماهای بسيار زياد در حد ذوب و حتی بالاتر بدون نياز به تماس مستقيم استفاده كرد. ترمویژن ها یا همان ترمومتر های تصویری نیز از همین خاصیت برای اندازه گیری دما استفاده می کنند.

دماسنج پزشکی یا ترمومتر پزشکی (clinical thermometer):

این دماسنج ها مخصوص اندازه گیری دمای (تب) بدن کودکان و بزرگسالان طراحی و ساخته شده اند.

ترمومتر مواد غذایی:

ترمومتر مواد غذایی ابزار دیگری است که در خانواده ی ترمومترها قرار دارد و به انواع ترمومتر نفوذی و ترمومتر لیزری مواد غذایی و ... تقسیم بندی می شود.

برای خرید انواع تجهیزات تست و آزمایشگاهی دما اینجا کلیک کنید

منبع: https://instrucenter.com






ارسال توسط مرجان چناری